Nader belicht

De Nieuwstraat: één straat, twee talen

Het lijkt zo op het oog een doorsnee Nederlandse straat maar de schijn bedriegt: als je de Kerkraadse Nieuwstraat oversteekt, kom je ongemerkt in het buitenland terecht. De onzichtbare grenslijn tussen Nederland en Duitsland loopt midden over de lengte van de rijbaan. De oorsprong van deze roemruchte smokkelstraat ligt bij de kolenmijntjes van de abdij Kloosterrade, het huidige Rolduc...

  » Lees verder

Alles moet plat

Op vrijdag 18 juni 1971, klokslag om 15 uur ging het laatste bouwwerk van de oudste steenkolenmijn van Nederland tegen de vlakte. Vanaf de parkeerplaats aan de Straterweg in Kerkrade keken enkele tientallen oud-mijnwerkers met een brok in de keel toe hoe schachtbok Willem II langzaam omver kantelde...

  » Lees verder

Veertig jaar na de mijnsluiting

Het was een sobere bijeenkomst, vrijdag 29 augustus 1969 op de losvloer van schacht Willem II. Met gemengde gevoelens bekeken de ca. 30 belangstellenden de laatste brokken zwart glimmende antraciet, het trotse product van de Domaniale Mijn. Sommigen een beetje ontroerd, anderen opgelucht dat het eindelijk voorbij was...

  » Lees verder

Ondergronds leeft het mijnverleden voort

Een paar jaar geleden stortte in een tuin in Herzogenrath een honderd meter diepe mijnschacht in. De schrik was groot maar gelukkig was er geen persoonlijk letsel. In 2006 zag iemand bij de Pumpermühle in het nabijgelegen Würselen een metershoge boom spontaan in de grond verdwijnen. Het zijn zomaar wat voorbeelden van bijna-ongelukken die het gevolg zijn van de vroegere kolenwinning in het Wormdal op de grens van Duitsland en Nederland...

  » Lees verder

MIJNWATER: pompen of verzuipen

Vanaf eind jaren zestig sloten de steenkolenmijnen in Limburg één voor één hun poorten. Ondergrondse waterdoorbraken vanuit de gesloten mijnen vormden een groot gevaar voor de mijnen die nog in bedrijf waren. De Commissie Wateroverlast bedacht een slim plan: de Pompmijn Domaniale...

  » Lees verder

Wandelen en fietsen langs sporen van de mijnbouw

Stoffige industriecomplexen, koeltorens en schachten hebben plaatsgemaakt voor moderne woonwijken, smetteloze industrieterreinen en brede autostrada’s. Vrijwel niets herinnert meer aan het zwarte verleden van de mijnstreek. Alleen als je goed zoekt kom je hier en daar nog sporen van de mijnbouw tegen. Voor wie geïnteresseerd is in industrieel erfgoed en niet opziet tegen een stukje wandelen of fietsen volgen hier een paar tips...

  » Lees verder

De mijnspoorweg van Kerkrade naar Simpelveld

Machinist Frans Keulen maakte in de jaren zestig met zijn kolentrein dagelijks twee slagen van de Domaniale Mijn naar het emplacement Spekholzerheide. De rit over het hobbelige mijnspoor van de Domaniale moet geen pretje zijn geweest op de bok van de majestueuze Krupp stoomloc ‘Hannibal’. Het was een slecht onderhouden, kronkelig stukje spoorweg van bijna honderd jaar oud...

  » Lees verder

Schacht Nulland, honderd jaar oud

Aan de Domaniale Mijnstraat in Kerkrade staat ter hoogte van de Kipstraat een hoog, markant gebouw met lichtgeel bepleisterde muren. Het is de toren van schacht Nulland, één van de weinige tastbare herinneringen aan de mijnbouw in het Land van Rode. Deze mijnschacht met haar typische vorm werd honderd jaar geleden aangelegd door de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij...

  » Lees verder

Waar woonden onze mijnwerkers?

Net als de andere Limburgse steenkolenmijnen bezat ook de Domaniale Mijn woningen voor het eigen personeel. Lieten de Staatsmijnen, de Laura & Vereeniging en de Oranje Nassaumijnen complete kolonieën uit de grond stampen, het woningbestand van de Domaniale beperkte zich tot een honderdtal huizen. De meeste daarvan werden tussen 1880 en 1920 gebouwd door de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij...

  » Lees verder

Het mijnmuseum Rolduc te Kerkrade en wat daaraan vooraf ging

In de historische omgeving van Rolduc was van 1974 tot 1994 het mijnmuseum gevestigd. Een toepasselijker locatie kon het museum zich bijna niet wensen. Het nabije dal van de rivier De Worm werd al eeuwenlang de mijnbouw bedreven. Het museum bezat een indrukwekkende verzameling mijnbouwkundige voorwerpen, waaronder een houten waterpomp uit de achttiende eeuw, eens het pronkstuk van het voormalige streekmuseum op kasteel Oud-Ehrenstein...

  » Lees verder

Brikkenbakkers in Kerkrade

Tot begin vorige eeuw maakte men in Limburg bakstenen voor de woningbouw meestal van leem die ter plaatse van het bouwwerk werd afgegraven. Het bakken gebeurde op traditionele wijze in open veldovens, vandaar ook de naam veldbrandsteen. Ook enkele Nederlandse steenkolenmijnen hebben een tijdlang een eigen brikkenbakkerij gehad...

  » Lees verder