Welkom

Negen eeuwen koolwinning in het Land van Rode

Dit is het verhaal van de Domaniale Steenkolenmijnen in Kerkrade, een bedrijf met een rijke historie waar mijnwerkers generaties lang diep onder de grond hun dagelijks brood hebben verdiend.

De kolenmijn Domaniale - in Kerkrade ook wel ‘de Hollendsje Koel’ genoemd - werd in 1815 opgericht als voortzetting van de Franse gouvernementsmijnen Houillères Domaniales de Rolduc. De geschiedenis van deze oudste Nederlandse steenkolenmijn gaat terug tot de 12e eeuw en is nauw verbonden met de abdij Kloosterrade, het tegenwoordige Rolduc. Het bedrijf lag op een steenworp afstand van de Duitse grens, een deel van het mijnveld lag zelfs onder Duits grondgebied.

Honderdvijftig jaar ups en downs

De Domaniale Mijn heeft in de loop van haar lange bestaan veel ups en downs gekend. De eigenaren - waaronder een spoorwegmaatschappij en een scheepvaartconcern - hebben nooit veel profijt gehad van dit economisch kwetsbare bedrijf. Er waren jaren waarin een redelijke winst werd gemaakt maar die wegen niet op tegen de vele jaren waarin verlies werd geleden.

Medio jaren ’60 besloot de regering om de steenkoolwinning in Nederland geleidelijk te beëindigen. Op 29 augustus 1969 gingen de poorten van de Domaniale voorgoed dicht. Voor Kerkrade was de klap groot, bijna de helft van de beroepsbevolking werkte in de mijnindustrie, waarvan een groot deel in de Domaniale Mijn. Zo´n 2600 mijnwerkers moesten ´afvloeien´ naar andere bedrijven of kwamen in een of andere sociale regeling terecht. Slopers maakten de bovengrondse gebouwen met de grond gelijk, de schachten werden afgesloten met een betonnen prop en op de plek waar de mijn had gestaan verrees een moderne woonwijk. Daarmee kwam een einde aan een bedrijf dat eeuwenlang leven en werken in Kerkrade had bepaald.

Een virtueel museum

Het lijkt wel of Kerkrade indertijd het verleden indertijd helemaal wilde uitwissen, want behalve het mijnmonument schacht Nulland herinnert vrijwel niets meer aan negen eeuwen mijnbouw in het Land van Rode. Bij gebrek aan tastbare herinneringen zullen we het daarom moeten doen met dit virtueel museum.

Naast meer dan 900 historische foto's in het fotoarchief vindt u op deze site actuele foto’s van Kerkrade en omgeving, mijnmonumenten, industrieel erfgoed en mijnmusea in de Euregio Maas-Rijn. Verder ook afbeeldingen van memorabilia en mijnattributen: voorwerpen en curiosa die op de een of andere manier te maken hebben met de steenkolenmijnbouw.

Kijk in de lijst van geraadpleegde bronnen voor een overzicht van boeken en tijdschriften over de mijnbouw in Nederland.

---